30 km/u heeft meer effect dan SWOV stelt

Gepubliceerd op: 9 juli 2026

• Nieuws

In mei heeft SWOV een rapport gepubliceerd over de verandering in de rijsnelheid (van auto’s) bij de verlaging van de maximumsnelheid van 50 naar 30 km/u, op een aantal gebiedsontsluitingswegen (GOW), met verschillende kenmerken. Daarbij werden soms wel, en soms niet, verschillende aanpassingen aan de weg gedaan. Dat levert waardevolle inzichten op in de effecten van de invoering van “30 km/u” in Nederland, maar het vertelt niet het hele verhaal.

Frank Poppe van de afdeling Haagse Regio heeft er kritisch naar gekeken en denkt dat de resultaten nu te voorzichtig worden geïnterpreteerd.

De resultaten lijken nogal teleurstellend, en ook de toonzetting van het persbericht onder de kop “GOW30: snelheden liggen nog te hoog” ademt een sfeer van ‘het helpt allemaal niet’. Het beeld kan ontstaan dat 30 km/u “maar beperkt effect” heeft, terwijl het effect op de plekken waar het ertoe doet waarschijnlijk groter is dan het gemiddelde laat zien.

En waarom? In het onderzoek worden de conclusies vooral gebaseerd op gemiddelde snelheidsveranderingen per groep locaties vóór en ná de verlaging van de maximumsnelheid van 50 naar 30 km/u. Daardoor wordt er geen rekening mee gehouden dat er in de voorsituatie al een grote spreiding in snelheden was. Op sommige locaties reed men al vrij rustig (rond 30–35 km/u), terwijl op andere plekken de snelheid veel hoger lag (tot boven de 50 km/u). Over alle locaties gemiddeld daalt de snelheid na invoering van 30 km/u wel, maar gemiddeld niet heel sterk: ongeveer 2 km/u zonder aanpassingen aan de weg en ongeveer 5,5 km/u met aanpassingen.

Maar als je kijkt spreiding van die gemiddelde snelheid over de locaties, vóór en ná, dan kan het niet anders dan dat die relatief kleine gemiddelde daling vooral ontstaat doordat:

• op rustige wegen de snelheid nauwelijks verandert, en
• op snellere wegen juist grotere dalingen optreden.

En juist die tweede groep is het belangrijkst voor de verkeersveiligheid. Dáár zit de grootste winst, maar die valt weg in de gemiddelden. Het zou goed zijn als er een nadere analyse gedaan zou worden waarbij rekening wordt gehouden met de verschillen in de vóór-situatie.